معرفی روستای كلوان (1395)

با  تو روینده  ورویانم  من               بی تو سوزنده وسوزانم من

یوسف  تکیه  به  کنعانم من              چه  کنم ،عاشق  کلوانم  من

   ابتدا یاد کنم ازدوشهید قریه                عاشقم ،عاشق  نام  شهیدانم من

 

آدرس:

كيلو متر 45 جاده چالوس . به طرف چالوس حدودا 500  متر بعد از روستای  پلخواب .اولین فرعی سمت  چپ..  ازمسیر فرعی  روستای سیرا به سمت کلوان 7کیلومتر فاصله می باشد.

تقدیم دو شهید گرانبها به نامهای :شهید محمد حسین آقاجانی وشهید گمنام حسینعلی کریمی وتعدادی جانباز وآزاده  دوران دفاع مقدس به انقلاب اسلامی از جمله افتخارات اهالی روستای کلوان می باشد.

درمیان دامنه  قله هاي كاهار و ناز  همیشه سر فرازقرار دارد  . قله مرتفع  بیش ازچهار هزار متری کهار که در زبان محلی "کاهار" خوانده می شود در حاشیه جاده کرج – چالوس، روستایی با طبیعت باشکوه و خیره کننده با قدمت صدها سال زندگی با نام "کلوان" را در دامن پرمهر خویش جای داده است.

 وسعت بيش از هزار هكتار.

جمعيت بيش از 400خانواربومی وغیر بومی که (در فصل تابستان وایام تعطیلات جمعیت غیر بومی بیشتر است)

چهره ها:

 وجود چهره ارزشمند و مذهبي که همه ما از محضر ایشان کسب فیض کردیم اما متاسفانه چه زود از بین مارخت بر بستند. مرحوم حجت السلام  سید مصطفی  میرغیاثی   حسینی( رحمه الله علیه)

( از جمله خدمات ارزشمند شادروان مي توان ، برق رساني روستا، آسفالت راه روستايي ،- باز سازي حمام قدیمی روستا ، آب لوله كشي از دامنه هاي قله كاهار با همكاري جهاد سازندگي وقت را نامبرد ).

همچنین فرزند بزرگوار  ایشان  حضرت حجةالسلام سيد هادي ميرغياثي(امام جماعت روستای کلوان)هستندکه در این روستا سکنا دارند.

وجود مادحین و ذاكرين ، اهل بيت علیهما سلام (از جمله شاگردان مرحوم سید مصطفی میرغیاثی   حسینی ) آقايان  مهندس علي رضايي کلوانی،کربلایی  حسین حيدري کلوانی ، کربلایی فتاح رجبي کلوانی.

چهره های ورزشي

آقايان بهروز ياري کلوانی   قهرمان اسبق كشتي ايران و آسيا .

حامد رضايي کلوانی  قهرمان كشور مربی صاحب سبک در کشتی ومالک باشگاه بزرگ حامد در البرز.

حميد ياري کلوانی  نايب قهرمان كشور و نفرسوم کشتی زورخانه ای آسیا وهمچنبن رییس هیات کشتی استان البرز.

چهره های هنري

آقای دکتر مهراب رجبی فعال در حیطه البرز شناسی

هنرمند محبوب و برجسته سينما وتلويزيون آقاي مهران رجبي .

وآقای حبیب الله باقری:وکیل پایه یک  دادگستری(نظامی).جناب سرهنگ داود حیدری(...محفوظ) و...

فعاليت هاي اقتصادي مردان :

شامل دامداري،كشاورزي ، مرغداري ، زنبور داري ، پرورش ماهي قزل آلا، پرورش چوب تركه(شوشک)

يكي از بزرگترين توليد كننده چوب تركه در استان البرز ، كه در صنايع دستي وسبد بافی كاربرد فراوان دارد

.- فعاليت اقتصادي زنان :

جاجيم بافي ،جوراب پشمي و... تهيه لبنيات شامل ماست ، پنير ، سرشير ، زيله ، توك ، لور و طبخ نان لواش ودستي (فتیر محلي ) ، جمع آ وري زرشك كوهي ،گلپر ، انواع سبزي هاي كوهي با (گويش محلي  شامل والك ، شورك ، شنگه،غزياغه ، استاك ، لچك ، شير بزك ، زن والك ،پيازك ، قارچ ، پونه) آلبالو و گيلاس خشك و تهيه لواشك آلوچه وشیره توت و...

محصولات كشاورزي شامل :

انواع سیب مخصوصا سيب قرمز و زرد لبنانی ، انواع گيلاس ، گلابي وگردو ، آلبالو ، سيب زميني ، نخودفرنگي و....

پوشش زنان در روستای کلوان:

لباس زنان روستای کلوان در گذشته نه چندان دور (حدودا 40یا 50 سال قبل) از نوعی پارچه به نام کرباس  به رنگ سفید استفاده می شد. شلوارها به صورت گشاد وتقریبا کوتاه  رنگ مشکی که جهت سهولت واستفاده راحت تر در فعالیتها وامور کشاورزی ودامداری و خانه داری  استفاده می شد .برای پوشش موهای سربانوان از نوعی پارچه سفید نخی که چارقد گفته میشد استفاده میکردند.

نوعی لباس یک سره که مدل پیراهن زنانه  امروزی است در عامیانه به نام (شلیته) *shaliteh*  نیز بر تن زنان  روستا بود که  قداست     نجابت واصالت واقعی بانوان محترمه این روستا  را نششان میداد.

مردان نیز از شلوارهای نظامی ذکر شده استفاده میکردند. اکثرا  در تمامی فصول سال کلاه و جوراب پشمی، که بانوان منزل در فصل زمستان در معیت گرمای کرسی آن را بافته بودند، استفاده میکردند.

غذا های محلی:

با توجه به اینکه روستاییان خود محصولات لبنی تولید میکردند وحبوبات نیز در مزارع خود به صورت انبوه کشت میکردند، تقریبا غذاها وقوت خانواده ها ،آمیخته ای از این اقلام بوده. مثلا غذایی به نام   تلی آرد (تیلارد) یا فرنی  . مرجو پلو(عدس وکته برنج).آش زرشک با چاشنی ترشی آب زرشک کوهی  که بسیار خوش مزه وخاصیت دارویی هم دارد.کله پلو که کله درسته گوسفند را پس از شستشو به صورت کامل در دیگ  برنج دم میکردند.خورشت(مغز خورشت) با چاشنی فراوان  مغز گردوکه فسنجان نیز می گویند. آب گوشت با چربی ودنبه فراوان.میرزا قاسمی. گورس دمک .جو دمک . اشکنه. آش جو (جو آش).قیماق.قورمه (گوشت گوسفند را بدون اضافه کردن روغنی بامقداری نمک وپیاز کمی تفت داده ودر ظروف مخصوصی مانند کوزه (دوره)یا دیگ(قزقان)قرار می دادند سپس به همراه سبزی های کوهی که قبلا ذکر شده  (والک ،شورک ،قارچ کوهی و غیره، بله*balleh* یا لقمه کرده  ونوش جان می کردند.

طوایف:

اهالی کلوان از طوایف و تیره های مختلفی تشکیل شده اند.

به ترتیب فراوانی ازقبیل:

رضایی.آقاجانی.رجبی.کریمی.نجفی.یاری.ربیعی.جعفری.نوروزی.حیدری.چراغی.صالحی.مسلمی.باقری.سرحدی.میرغیاثی.بایی.سلطانی

طایفه رضایی کلوان خود به دو دسته تقسیم میشود.

دسته نخست:

مرحوم اسماعیل خوان از اجداد یکی از راسته های خانواده های رضایی کلوانی  بوده .وی مالک قسمت اعظم کلوان بوده وحشم فراوانی داشته . افراد زیادی از قبل ایشان گذران زندگی وامرار معاش میکردند. (رییس مهدی و رییس رفیع)فرزندان اسماعیل خوان بوده اند واکنون قسمتی از علف چین کلوان معروف  به  آخوره ریس رفیع مشهور است.

دسته دوم:

جد اعلای آنها مرحوم رضا علی بگ (بیک) برادر تنی علیمدد سلطان بوده که هر دو اصالتا کوشک بالایی بودند .مرحوم رضا علی بگ کلوان ساکن شده ،در همانجا  ازدواج کرده واین دو طایفه رضایی و علیمدد سلطانی هیچ وقت از هم جدا نبودند.پسر علیمدد سلطان که علی اشرف سلطان نام داشته از طرف نخست وزیر آن زمان که والی کل دهستان ارنگه ،شامل کلوان هم بوده ابقا میشود ،واز  روی علاقه به این منطقه همسری از روستای آیگان داشته ،مادر  بزرگ آقای افضل آیگانی بوده و پسر علی اشرف ،آقای  سیاف و پسر سیاف هم ،مرحوم ابراهیم خان بوده.

دودمان محترم حیدری از تبار مرحوم سیفعلی خان  و ایشان فرزند زکور علیخان ،که از نسل مرحوم حیدر بوده اند. به گفته اهالی کلوان، شخص سیفعلی خان از اعیان روستای کلوان بوده ،دارای املاک زراعی فراوان بوده.حشم بسیارفراوانی  داشته وافراد بسیاری از قبل ایشان گذران زندگی میکردند.افراد بی بضاعت و زنانی که فاقد سرپرست زندگی بودند را  بر سر سفره خویش جای می داده ،اطعام کرده واز آنها حمایت وحراست می نموده  است.

گفته شده ، در ایوان بزرگ بیت  مرحوم سیفعلی خان هنگام صرف غذا مملو از افراد رمه دار وچاربدار و خدمه بوده است.

 دودمان کریمی اصالتا شیرازی  بوده اند  وارد روستای کوشک بالا کنونی واز آنجا به کلوان مهاجرت مینمایند.

طایفه رجبی  و آقاجانی از یک جد مشترک بوده به نام آقاخان و دو فرزند ذکور به نامهای رجب و آقا جان ومتعاقب آن دو، فامیلی مجزا شکل میگیرد.(توضیح اینکه دوستانی که اطلاعات کاملتری در این زمینه دارند ، منت گذاشته وبه حقیر اعلام کرده در صورت لزوم اصلاح گردد).

(در مورد طوایف دیگر نیز اطلاعات غیر رسمی یا ناقص موجود است که انشالله در صورت نهایی شدن این پروژه با کمک صاحبان سخن واساتید و قدیمی ترهای بزرگوار کلوانی به صورت کتابچه منتشر خواهد شد. )

با توجه به  تحقیقات مختصر  اینجانب نسبت به پراکندگی کلمه کلوان در کشورمان ایران مشخص شد که چندین روستا با پسوند کلوان وجود دارد.روستایی در اراک و اردبیل  و اصفهان به نام کلوان ویا محله ای در استان گیلان به نام  ماکلوان ومحله کلون بسته  در دامنه قله های دو هزار وسه هزار وجود دارد.جالب است بدانیم منطقه ای در کشور اوکراین به نام کلوان kelvan* * که مملو از درختان سر به فلک کشیده و بسیار زیبا نیز وجود دارد.

ارتباط مردم در گذشته با مرکز شهر:

تا قبل از احداث سد زیبای امیر کبیر کرج و نبود جاده ماشین رو،  اکثر روستاییان  در منطقه جاده چالوس به صورت پیاده یا با استفاده از چهارپا مبادرت به سیر وسفر میکردند. حتی اینگونه به استانهای همجوار مانند سرزمین طبرستان (مازندران کنونی) گیلان  کرج وتهران  عزیمت مینمودند. پس از احداث جاده چالوس وتردد وسایل نقلیه در جاده کرج  چالوس اهالی قریه های اطراف جاده چالوس تا جاده فرعی روستا را کماکان با چهارپا سپس در جاده اصلی با خودروهای حمل زغال و چوب وغیره به مراکز شهرهای اطراف  طی مسیر میکردند.

وقتی جاده های فرعی به روستاها وصل شد تردد سهل تر گردید و در این ادوار اهالی روستاها از خودروهای عمومی محلی استفاده میکردند.

 

اهالی محترم روستای کلوان و روستاهای همجوار مدت مدیدی را با خودروی مینی بوس آقایان مرحوم حسین آیگانی وآقای  اسد رضایی کلوانی به سیر وصفر میپرداختند که انصافا اکثر  روستاییان مدیون زحمات ایشان هستند.

زیبایی بی حد و حصر روستای کلوان جمعیت غیربومی زیادی را به سوی خود جذب کرده است.

باتوجه به اینکه اهالی این روستا خون گرم ومهمان نواز هستند افرادی از روستاهای واریان ودروان ودیگر نقاط تهران وکرج وتعدادی از هنرمندان و ورزشکاران به صورت ییلاق وقشلاق در این روستا زندگی میکنند.

................................................................

کلوان زیر سایه کهار

صخره ها و سنگهای کوه کهار گویی بر روستای پر هیاهو و زیبای کلوان سایه انداخته اند ومنظره باشکوهی را خلق کرده است.

شکوفه باغهای گیلاس و سیب، گلهای وحشی و دو رودخانه خروشان پرآب محصور شده و منظره ای بدیع را در پیشروی چشمان گسترده است.

چشمه سارها و علف چین های معروف این روستا عبارتند از:

چشمه  چاکی سر-چشمه کبل علی جان- چشمه موچال - چشمه قل قلک- چشمه چمکی- چشمه بالین گدار-تیج نو-چالی چشمه-کما تخت-مرجیک نو-چالی یورد-ویشه-کمردوش-شیور(منطقه ای که گیاه مخصوصی دارد ودر صورت استفاده بیش از حد گوسفند از این گیاه حیوان تلف می شود.برگرفته از نام همان گیاه است)-پهن تخته- -زرچشمه-شاه محله-اسبی او و...

 

موقعیت سوق الجیشی:

روستای کلوان آخرین روستای محله سیرا بخش آسارا کرج ( با پنج روستای اویزر، آیگان، کلها، لیلستان و کلوان)تقریبا هم مرز محسوب می شود و با جمعیت بیش از 250 خانوار و وسعتی بیش از یک هزار هکتار بالاتر از سایر روستاهای این محله قرار دارد.

ازجهت جنوبی : روستای آیگان و اویزر— از جهت شمال غربی:     روستای دروان  وخچیره—از جهت شرقی: روستای کلها وکته ده—از جهت غربی: لیلستان وهرین و ورزن ونشترود

قلل دوگانه کهار و ناز واقع در حاشیه شرقی منطقه البرز غربی و در امتداد رودخانه کرج، مرز طبیعی کوهستان طالقان و ساو جبلاغ و آسارا محسوب می‌شوند

کهار، کوه بزرگ و مرتفعی است که از سمت شمال شرق توسط گردنه سیرابشم به قلل هفت خوانی و کرچان و از سمت غرب به قلل ناز و وارکش متصل می‌گردد و از شمال به آبادی‌های گرآب و گته ده طالقان و از سمت جنوب به آبادی‌های کلوان و کلها محدود می‌شود.

قلل کهار و ناز به ارتفاع 4050 و 4108 در منطقه‌ البرز غربی‌ واقع شده‌اند. این قلل به طور طبیعی جدا کننده دره جاده چالوس و طالقان می‌باشد.

جبهه شمالی قله کهار(کاهار) و خط الراس غربی آن کاملا مشرف به منطقه طالقان است و جبهه  شمالی خط الراس شرقی آن مشرف به گردنه عسلک و دره‌های آزادبر و کهنه ده می‌باشد که در نهایت به روستای گچسر ختم می‌شود.

در جبهه جنوبی کهار و ناز دو جانپناه وجود دارد. جانپناه قله ناز موسوم  به سیادر در ارتفاع 2900 و جانپناه کهار در ارتفاع 3400 متری قرار گرفته است.

کلوان :

به جایی که در قدیم کل یا بز کوهی زیادی وجود داشته وبه جای بلند ومرتفع  هم گفته میشود .این روستا را کلوان نامیده اند چراکه نسبت به روستاهای همجوار خود در محل مرتفع و بلندتری قرار گرفته و نسبت به آنها حکم کله و راس را دارد و به همین سبب "کلوان" به معنای بلندی، قلعه‌بان خوانده شده است.

رودخانه و شکوفه های درختان بلند و گاه قطور گیلاس، گلابی و گردو در این روستا از جمله جاذبه های کلوان به شمار می رود و وجود دو قله بالای چهار هزار متر کهار و ناز نیز کوهنوردان زیادی را به سوی خود جذب می کند.

آنچه که بیش از هر چیز دیگری چشم بیننده را در روستای کلوان به سوی خود جذب می کند وجود دو رودخانه خروشان و فراوانی آب زلال و مواج در این روستا است به طوریکه پنج روستا آب شرب و کشاورزی خود را از آب روستای کلوان تامین می کنند.آب شرب روستای کلوان از چشمه های جاری درپهنه وسیع ودامنه  قله های کهار وناز تامین می شود. که پس از روانه شدن به منبع های آب سردست در لوله های آب این روستا جاری می شود و فشار این آب به حدی زیاد است که مردم روستا ناگزیرند بعضا برای جلوگیری از ترکیدگی لوله ها در ساعاتی از روز، شیرها را باز بگذارند.

کومه های حقیر، زندگی ساده روستایی، پویایی کشاورزان و دامداران، صدای زمزمه رودخانه، خش خش برگها و شکوفه ها و عطر نان محلی در روستای کلوان، آدمی را ناگزیر به تفکری دوباره در مفهوم زندگی می سازد.

فعالیتها:

زنان روستایی با لباسهایی رنگارنگ اما بسیار ساده مشارکتی پویا در فعالیتهای اقتصادی خانواده های خود دارند و همگام و همدوش مردان در کشاورزی و دامداری حضوری موثر دارند.

این زنان با آغاز فصل بهار و تابستان راهی کوههای مرتفع می شوند تا با جمع آوری قارچ و سبزی های کوهی (از جمله شورک و والک و غزیانه) از این سبزی ها در پخت غذاهای محلی استفاده کنند.

**********************************************************

همچنین در کوچه پس کوچه های این روستا و باغها ، گیاهی وجود دارد تقریبا با ارتفاع 1.5متروبابرگهای بسیار پهن که در زبان محلی به آن الرگ allarg  می گویند و زنان روستایی از آن ، "گلپر" می گیرند.البته زنان روستایی در فصل پاییز هم به جمع آوری زرشک کوهی مشغولند و از آن بیشتر به عنوان جایگزین "کشک" استفاده می کنند به این ترتیب که آنان به جای کشک در آش رشته خود زرشک می ریزند که رنگش را قرمز و طعم آن را ترش می سازد وبسیار خوش طعم وخوش مزه است.

هر خانه روستایی دارای یک تنور گلی است که زنان در آن به پخت نان مشغولند و این پختن نان یک صبح تا ظهر طول می کشد اما نانی که پخته می شود دارای ماندگاری زیادی است و دورریز ندارد.

زنان روستایی در پایان پختن نانهای نازک لواش به پختن نان فطیر که در گویش محلی "دستی نان" می گویند، می پردازند.وجالب اینکه در پایان نانوایی قسمتی از نانهای پخته شده را میان همسایه ها تقسیم میکنند.

البته تمام اینها گوشه ای از زحمات زنان روستایی است که با تلاش خستگی ناپذیر خود نقش عمده ای در امرار معاش خانوارهای روستایی ایفا می کنند.

گردشگری:

گردشگرانی که به روستای زیبای کلوان می آیند علاوه بر استفاده از مناظر زیبا و خیره کننده طبیعت این روستا می توانند از سوغاتی های دلچسب و باارزش این روستا مانند زیله (نوعی حلوا از پنیر و روغن حیوانی )، فراورده های لبنی محلی (ماست، پنیر، کره)، میوه های تازه چیده شده و مرغوب از جمله سیب کلوان و گوجه سبز و قرمزکه در زبان محلی به آن آلوچه می گویند، سبزی های کوهی (از جمله شورک و والک و غزیاقه) ، نان محلی ( که به آن فطیر یا "دستی نان" می گویند) ، زرشک کوهی و قارچ کوهی به زبان محلی(کمان گوش)و گیاهان دارویی ، بهره مند شوند.

روستاییان روستای سرسبز کلوان علاوه بر  صنایع دستی با کار و اشتغال به کشاورزی و دامداری ، محصولات متنوعی در این راستا تولید می کنند که طرفداران زیادی دربین اهالی منطقه و نیز گردشگران دارد

صنایع دستی روستای زیبای کلوان از جمله جاجیم و حصیربافی وسبد از دیگر سوغات این روستا به شمار می روند که متاسفانه در حال حاضر صنعت حصیربافی در این روستا از بین رفته و عده اندکی از روستاییان نیز به بافت جاجیم اشتغال دارند و لازم است مسوولان ذیربط به احیای این صنایع همت گمارند.

جاذبه ها :

شامل رودخانه بزرگ کلوان، طبعيت بكر و بافت سنتي روستا ،آب زلال چشمه سارها ، سرسبزي طبیعت بکر روستا،درختان سر به فلك كشيده ، باغهاي انبوه  ميوه های متنوع  ، هواي خنك ودلپذير ، چشم انداز ومناظر زیبا .

 (سرخه) که در منطقه سیاسنگک قرار دارد وتمامی خاک آن منطقه سرخ ودیدنی است.

امامزاده کلوان :

آسیاب قدیمی کلوان در کنار پل ورودی بالا محل قرار داشته که متاسفانه به دلیل رانش زمین وریزش سنگ در اثر زلزله فقط محوطه اطراف آن باقی مانده است.

حمام قدیمی کلوان که سقف آن از طاقدیس ها وناودیس هایی بادریچه های مشبک ساخته شده وکماکان مورد استفاده قرار میگیرد.

معدن سنگ :

این معدن در جهت غربی روستا (جهت جنوب غربی روستای لیلستان) واقع شده است وبیش از 60  نفر به صورت مستقیم وغیر مستقیم اشتغالزایی دارد.استخراج نوعی سنگ وتبدیل آن به صورت کنستانتره که در صنعت حفاری شرکت نفت ایران به کار میرود.دانسیته مولکولی وسختی وقوام این سنگ به گونه ای است که هنگام حفاری چاه های نفت آن را وارد جداره  چاه نفت کرده ودر جداره چاه رسوب ایجاد میکند به طوری که هنگام استخراج نفت از عمق زمین از لوله واتصالات مربوطه کمتر استفاده می شود.

منطقه (اسبی گل) سپید گل ونوبند  که به گفته  قدیمی ترها ،  کلوانیهای اعصار گذشته( حدودا   500  سال پیش) در این محل زندگی میکرده اند.در قسمت ابتدایی منطقه نوبند که نهر(ورزن جوب)املاک زراعی   روستاهای  ورزن ، نشترود ، لیلستان ومنطقه حرین  را مشروب میکند، آثار وسنگها ودیوارهای مخروبه حاکی از آن است که در گذشته ای دور زندگی در این مکان  در جریان بوده. این منطقه بلندترین نقطه کلوان فعلی محسوب میشود واطراف آن  چشمه سارهایی با آب روان وخوشگوار جاری است وزمینهای حاصل خیزی وجود دارد که احتمالا  از  دلایل  زندگی و سکنای  پیشینیان در این منطقه بوده است.

در منطقه کور کورسر حوزه استحفاضی شهرستان چالوس و روستایی در منطقع مرزن آباد به نام باندر (باندر علیا وسفلی)خانواده هایی وجود دارند که به گفته آنها اصالتا کلوانی بوده وپس از یک زلزله شدید ومتعاقب آن از بین رفتن خانه و کاشانه خویش واز دست دادن عزیزان خویش ،از کلوان کنونی نقل مکان کرده.

بنده به اتفاق یکی از افراد روستای کور کور سر هنگام قرایت فاتحه در مزار در گذشتگان  روستا ،روی تعداد کثیری از سنگهای مزار فامیلیهای:  رضایی کلوانی،ربیعی کلوانی ،کلوانی،لیلستانی را مشاهده نمودم .

************************************************************

وجود رودخانه ،  روستای کلوان را مستعد فعالیتهای گوناگون کشاورزی و منابع طبیعی ساخته از آن جمله می توان به فعالیت پرورش ماهی قزل آلا در این روستا اشاره کرد که سالانه صدها کیلو ماهی پرورشی تولید می کند.

همچنین چندین مرغداری در این روستا فعالیت دارند ،که سایر روستاهای جاده چالوس  مرغ کشتار روز خود را از این مرغداری ها، تامین می کنند.

صنعت زنبورداری به خاطر رویش گلهای فراوان وحشی و دارویی نیز در روستای کلوان رونق دارد و این زنبورها عسل بسیار خوش طعمی تولید می کنند.

صنایع کشاورزی و دامداری، صنایع دستی، سوغات ارزشمند و طبیعت خیره کننده روستای کلوان تنها جاذبه های گردشگری این روستا نیستند ، بلکه این روستا دارای خانه های تاریخی با قدمت بیش از یک قرن را در میان بافت خود دارد که از چوب،گل وخشت ساخته شده اند.

در چوبی یا کلون*kelon* سقفهای ساخته شده با تنه درخت ، ایوان و کوچکی و سادگی بنا از ویژگیهای این خانه های قدیمی هستند.

جالب است که در روزگاری نه چندان دور ساکنان قدیمی روستای کلوان برای زیباسازی نمای ساختمان خود از خاک قرمز چسبنده ای که در منطقه(سیاسنگک) وجود دارد استفاده می کردند.شاید جای شگفتی باشد که روستای کوچکی در حاشیه جاده کرج – چالوس به تنهایی دارای این همه جاذبه گردشگری باشد اما جای بسی تاسف است که به رغم تمام این جاذبه ها، امکانات و زیرساختهای توسعه گردشگری در این روستا فراهم نیست.

به جهت ارتفاع زیاد و وجود قله های بلند و برف دایمی وسرمای این منطقه  در سالهای گذشته توسط مسولان وقت اداره ورزش استان  تصمیماتی نسبت به احداث پیست اسکی گرفته شد اما متاسفانه بدون دلیل به فراموشی سپرده شد و هرگز عملی نشد.

درختان سرسبز سربه فلک کشیده، رودخانه پرآب و مواج، بافت سنتی روستایی، آب زلال چشمه سارها، سرسبزی گسترده و چشم نواز، آب و هوای خنک و دلپذیر، باغهای پربار میوه و ابهت قله های کهار و ناز بر فراز روستای کلوان، همه و همه گردشگری پررونقی در این منطقه را درصورت توسعه امکانات گردشگری، نوید می دهد.

بی شک گردشگری روستایی از مهمترین بخشهای صنعت گردشگری به شمار می رود و استفاده از منابع خدادادی موجود در روستای زیبای کلوان ضمن توسعه این صنعت می تواند فرصتهای شغلی زیادی را ایجاد کند و نقش مهمی در توسعه پایدار محلی ایفا کند.

علاوه بر این توجه مسوولان ذیربط به گردشگری کم نظیر و زیبای روستای کلوان می تواند منافع اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و فرهنگی زیادی را برای شهرستان کرج در پی داشته باشد.

مناسبتها ومراسم ها:

از معدود روستایی است که در طول سال از بلندگوی مسجد  صوت اذان گوش آدمی را نوازش میدهد.واکثرا نماز جماعت با شرکت مومنین منعقد می باشد.

در ایام ماه مبارک رمضان جلسات معنوی از جمله کلاس قرات قرآن و دعا توسط بانوان واقایان به صورت مجزا  در مسجد بر قرار است . اهالی دراین ماه پربرکت به نوبت در هرشب همه افراد را به منزل یا مسجد جهت اطعام دعوت کرده وسپس مراسم روضه خوانی ودعای افتتاح ودیگر برنامه های معنوی ادامه دارد.

در ماه محرم نیز شبها مسجد روستا مملو از عاشقان امام حسین(ع) است.بیشتر جوانترها نوحه میخوانند ومراسم سینه زنی و سوگواری برقرار است. در روزهای ایام محرم بعدا ظهرها اکثر اهالی به سمت روستای همجوار لیلستان(اهالی با صفای  لیلستان مردمانی مهمان نواز هستند که نسبت به زایرین معصوم زادگان، هارون وهاشم  سلام الله علیهما در این روستا خدمت میکنند) حرکت کرده و بعداز زیارت، وارد مسجدآن روستا شده ،تا از مراسم تعزیه خوانی  در این روستا نیز فیض ببرند.افراد تعزیه خوان از اهالی روستای لیلستان وکلوان وآیگان می باشند.

در روز عاشورا نیز همه اهالی  از بامداد  وارد مسجد شده با نوحه خوانی وعزاداری، بر تعداد  جمعیت افزوده شده و آماده عزیمت به روستای لیلستان می شوند.در این میان سوگواران حسینی به دو دسته تقسیم شده ونوحه مخصوص تو راهی را زمزمه میکنند، تا به محل مزار  مومنین ،  مشترک با روستا ها ی(آیگان.کلوان.لیلستان)است و در جوار امامزاده هارون وهاشم و قبور شهدای سه روستا   قرار دارد میرسند.در این لحظه دسته های عزاداری هرسه روستا با آرایش خاص عاشورایی وسلام مخصوص در مقابل حیاط ومحوطه امام زاده مشغول عزاداری وتعزیه خوانی هستند، تا صلات ظهر وصرف نهار .

جمعیت بسیار زیاد  و شور وحال وهوای حسینی در این روز  جز خاطرات به یاد ماندنی هر شخص شرکت کننده در مراسم است.

در ماه صفر نیز  اهالی از مراسم تعزیه خوانی ودیگر مراسمات معنوی و منبر روحانی  روستا بهرمند میشوند.

.....................................................................................................................................

آداب ورسوم و عید باستانی نوروز در کلوان:

 

 

****************************************************

در چهارشنبه آخر هرسال که ایرانیان از باستان این رسم کهن را مورد توجه قرار میدهند، در این روستا نیز مانند سایرنقاط مراسم خاصی را برگذار می کنند. در ابتدای شب یا غروب چهارشنبه سوری با فراهم کردن گون(نوعی گیاه که پوشش کوهی محسوب شده )و گولک(ریشه گیاهی که اصل گیاه از بین رفته وبعضا قارچ کوهی از شیرابه این گیاه به عمل می آید) از صحرا وکوه ها وهیزم فراوان از باغات فراهم کرده ، بر روی پشت بامها و یا درون حیاط منازل اقدام به آتش زدن آنها می کنند و حتی افراد مسندتر نیز مشارکت داشته واز روی آتش می پرند ویا در کنار آن از گرما آستفاده میکنند و با زمزمه جمله معروفخطاب با اتش :(زردی من برای تو،سرخی تو از آن من).    این مراسم ساعتها ادامه دارد. حتی در چندین سال اخیر جوانترها نیز از آلات ترقه استفاده میکنند وبا ایجاد صدای ترقه به شادی وشعف خود می افزایند.

پس از صرف شام باز هم جوانترها با روپوشی از چادر  ویا پارچه بلندی، قامت خود را مستور ومی پوشانند ودر حالی که در میان دستان خود کاسه ویا جامی به همراه قاشق فلزی به همراه دارند با کوبیدن آن دو ایجاد صداکرده و در مقابل منازل همسایگان منتظر می مانند تا صله وانعام را از صاحب منزل دریافت نمایند.صاحب خانه نیز در حالی که در ظرفی، داخل آن مقداری برنج ،آرد یا تخم مرغ محلی ویا شکلات وخوردنی دیگر است ،را با قداست خاصی  تقدیم شخص قاشق زن مینماید.   هیچ وقت کسی اقدام به برداشتن پوشش قامت شخص قاشق زن نمی کنند چون می دانند که این کار کراهت داشته واز نظر صاحب منزل شخص قاشق زن ، مهمان منزل محسوب میشود و با احترام وملاطفت  با آنها برخورد میشود.

توجه ویژه اهالی کلوان به صله ارحام در روستا زبان زد خاص وعام می باشد. در ابتدای سال نو، یا دقایقی بعد از اعلام تحویل سال نو،کسی که در اولین وحله وارد منزل دیگری میشود (سال مژ)یا( پا مژ)گویند . این مسولیت اکثرا به اطفال وافراد کم سن وسال وجوانترها  محول میشود ،گفته میشود خیر وبرکت برای یک خانواده در یک سال را شخص پامژ کننده تعیین میکند ،البته تعبیر عامیانه است.

 مردان وجوانان هر طایفه بنا به رسم کهن که در روستا مرسوم بوده در یک نقطه از محل  اجتماع کرده وابتدا به ساکن جهت بازدید ،وارد  منزل شخص  روحانی محل وسپس منزل خانواده هایی که در سال گذشته عزیزی از افراد خانواده خود را از دست داده اند می شوند ،سپس همگی به ابتدایی ترین منزل روستا عزیمت کرده ودید وبازدید شروع میشود، تا به آخرین منزل روستا ختم میشود. این صله رحم ودید وبازدید امکان دارد تا روز سوم وچهارم سال نو به طول بیانجامد.

 بازدید بانوان نیز تقریبا به همین سبک انجام میشود ، اما چون در این ایام بانوان  از مهمانها پذیرایی میکنند کمی دیر تر اما به همان سبک مردان روستا به دید وبازدید می پردازند.

واما بعد

در پایان از همه خوبان وبزرگواران به جهت اطلاعات ناچیز ، اندک وقلم شکسته این حقیر حوصله به خرج داده  تشکر مینمایم  .یقینا ایرادات واشکالات زیادی در  نگارش واغلاط املایی و ویرایش انشایی این  حقیر وجود داشته که اگر به اینجانب منعکس شود بسیار خرسند خواهم شد تا در صورت امکان رفع عیب نمایم.واگر چنین نشد ،بذل محبت ومهربانی شما را میرساند که بر بنده ابراز داشتید.

تشکر ویژه از دوستانی که در نگارش این متن بنده حقیر را یاری نمودند،

 از جمله :

آقای غلامعلی حیدری(نوکر حیدر) ،  حاج عباد رجبی  ،  اقای حاج اقا آقاجانی،   اقای کیومرث کریمی(برادر بزرگوارشهیدکریمی) ، آقای رضا علیمدد سلطانی ،علی رضا محمدی لیلستانی.

 سیده خانم شفیعی(آقاجانی) ،خانم صغری مسلمی  ، خانمها آرزو وآزاده رضایی.

درصورت نیاز به اطلاعات جامع تر میتوانید از  این سایت دیدن فرمایید:

 

امیدوارم که همیشه سرزمین  البرز و البرزیان  بسان  قله های سر به فلک کشیده دماوند،  ناز وکهارکه در پهنه آنها جای گرفته  همیشه ودر همه ادوار تاریخ خوشتر بدرخشند. دست همه شمارا به رسم  ادب خواهم بوسید ، خاک پای همه دوستان را سرمه چشم قرار میدهم.

مهندس علی رضایی کلوانی 20/دی ماه/1395 البرز –کرج

یا علی مدد.

 

https://t.me/radiokahar